Month: January 2026

Il-ħtieġa ta’ prudenza, il-kawtela u l-appoġġ għall-isforzi favur il-paċi u d-dieskalazzjoni kienu fost il-messaġġi ewlenin indirizzati mill-Prim Ministru Robert Abela mal-bqija tal-Mexxejja Ewropej waqt il-laqgħa informali tal-Kunsill Ewropew li saret fi Brussell fit-22 ta’ Jannar 2026.

F’din il-laqgħa li ssejħet mill-President tal-Kunsill Ewropew Antonio Costa fi sfond ta’ inċertezza ġeopolitika, il-Prim Ministru Robert Abela esprima t-tħassib ta’ Malta dwar l-eskalazzjoni u t-ton li kkaratterizza d-diskussjoni marbuta ma’ Greenland. Huwa tenna s-solidarjetà sħiħa ta’ Malta mad-Danimarka u mal-poplu ta’ Greenland, u saħaq li kull deċiżjoni dwar Greenland għandha tittieħed biss minn Greenland u r-Renju tad-Danimarka, skont il-liġijiet internazzjonali u ċ-Charter tan-Nazzjonijiet Uniti.

Filwaqt li laqa’ l-iżviluppi li seħħew matul l-aħħar jiem f’dan ir-rigward, il-Prim Ministru enfasizza li f’din il-fażi sensittiva hemm bżonn li l-komunikazzjoni tkun meqjusa u kull pass u azzjoni jkunu meħuda b’kawtela. Huwa wissa kontra kwalunkwe pass li jista’ jeskala t-tensjonijiet jew li jpoġġi pressjoni ġeopolitika mhux neċessarja fuq stati iżgħar.

“Minkejja li l-aħħar żviluppi huma pożittivi, din żgur mhux kwistjoni mitmuma. Anzi nemmen illi l-ġimgħat li ġejjin se jkunu aktar sensittivi, u dan ifisser li rridu nkunu meqjusa ħafna fi kliemna, meqjusa fl-azzjonijiet tagħna u li konsistentement nifhmu li qegħdin inħarsu lejn sitwazzjoni ġeopolitika li d-dinja ma ratx bħala fl-aħħar għexieren ta’ snin. Jiġifieri kollettivament bħala Unjoni Ewropea għandha responsabbiltà u rridu nkunu attenti ħafna f’dak kollu li nagħmlu, u rridu naġixxu b’maturità u b’responsabbiltà sabiex ma nagħmlu xejn li jista’ jeskala t-tensjonijiet jew inpoġġu lilna nfusna taħt pressjoni,” qal il-Prim Ministru wara s-Summit.

Id-diskussjonijiet waqt is-summit indirizzaw ukoll is-sitwazzjoni fil-Lvant Nofsani u l-isforzi favur il-waqfien mill-ġlied f’Gaża. Il-Prim Ministru ġedded l-appoġġ ta’ Malta lejn kull inizjattiva li timbotta ’l quddiem il-paċi u d-djalogu. F’dan il-kuntest, Dr Abela rrefera għad-diskussjonijiet dwar il-Bord tal-Paċi li ġie xprunat mill-Istati Uniti u saħaq li tali mekkaniżmi għandhom jintużaw biex jgħaqqdu u mhux biex jifirdu. Huwa tenna li jrid ikun hemm pragmatiżmu u diskussjoni kostruttiva fuq kull sforz li jressaqna lejn l-għan aħħari tal-paċi.

“L-intervent tiegħi kien illi dan il-bord għandna nħarsu lejh mhux neċessarjament biex l-Unjoni Ewropea u l-istati membri kollha jingħaqdu fih immedjatament, imma għandna narawh bħala opportunità, u minflok ikun punt ta’ diverġenza għandna naraw li nużawh bħala punt ta’ konverġenza,” sostna l-Prim Ministru.

Il-Prim Ministru temm billi tenna l-impenn konsistenti ta’ Malta favur id-djalogu, il-kawtela u r-rispett lejn il-liġijiet internazzjonali bħala l-uniku triq lejn paċi sostenibbli.

Il-Prim Ministru Robert Abela jlaqqa’ laqgħa f’Kastilja dwar pjan ta’ ħidma

F’laqgħa fil-Berġa ta’ Kastilja li fiha kien hemm numru ta’ membri tal-Kabinett tal-Ministri flimkien mat-tmexxija ta’ entitajiet, aġenziji, awtoritajiet u korpi dixxiplinati fil-pajjiż, il-Prim Ministru Robert Abela qal li l-ħidma tal-Gvern wara l-maltempata qawwija li laqtet lil pajjiżna din il-ġimgħa għaddejja fuq tliet binarji:

• Li jitneħħa kull periklu;
• Li ma nħallu lil ħadd waħdu u noffru l-għajnuna meħtieġa;
• Li nsewwu l-ħsarat u nerġgħu nirriġeneraw il-postijiet milquta.

Il-Prim Ministru Robert Abela rringrazzja lill-ħaddiema kollha li wieġbu b’dedikazzjoni kbira biex assistew waqt il-maltempata u minnufih wara, b’tindif u tneħħija ta’ periklu immedjat. Innota kif pajjiżna kien imħejji biex jilqa’ għall-maltempata tremenda fejn ma ġewx rappurtati mwiet jew korrimenti serji.

Il-Prim Ministru qal li quddiem sfidi li ffaċċja l-pajjiż, dejjem sab Gvern ta’ spalla għan-nies. Żied jgħid li l-ekonomija tagħna tippermetti li nassistu u għalhekk ma rridu nħallu lil ħadd waħdu fosthom familji u sidien ta’ negozji li ġarrbu ħsarat u għandhom spejjeż konsiderevoli. F’dan il-kuntest issemma kif hemm numru ta’ għajnuniet eżistenti għal sidien ta’ negozji bl-iskemi eżistenti Microinvest u l-Business development scheme u oħrajn li jridu jinħolqu għall-bdiewa, raħħala u sajjieda. Fid-diskussjoni ssemma wkoll il-Fond Soċjali u tal-Iżvilupp Nazzjonali (NDSF) li permezz ta’ fondi minnu jiġi ffinanzjat xogħol u assistenza meħtieġa.

Il-Prim Ministru aċċenna li apparti l-isforz kordinat biex l-awtoritajiet jilqgħu r-rapporti ta’ ħsarat ikkawżati mill-maltempata Harry, hija importanti wkoll il-fażi tar-rispons biex l-għajnuna tasal b’mod effikaċi. F’dan ir-rigward, is-Segretarju Permanenti Ewlieni Tony Sultana sostna kif il-Gvern u l-amministrazzjoni pubblika bħalissa qegħdin jiġbru l-informazzjoni kollha biex jevalvaw il-ħsarat li ħalliet warajha l-maltempata Harry. Qal li fl-istess waqt, dawk kollha li jixtiequ aktar informazzjoni jistgħu jagħmlu dan billi jċemplu 153 jew inkella jibagħtu email bid-dettalji kollha fuq [email protected].

Il-Prim Ministru Robert Abela ħabbar ukoll li fix-xhur li ġejjin iridu jiġu rippristinati postijiet milquta mill-maltempata partikolarment postijiet mal-kosta fosthom Għar Lapsi, Wied il-Għajn, Marsaxlokk, Tas-Sliema, ix-Xgħajra. Qal li Għar Lapsi huwa post li issa ngħalaq minħabba l-periklu u biex jibda x-xogħol ħalli żona minnhom tkun lesta fix-xhur li ġejjin biex terġa’ tinfetaħ għall-pubbliku.

Fil-laqgħa, il-Kap tas-Segretarjat tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru, il-Kurunell Dr Mark Mallia aċċenna wkoll dwar l-implimentazzjoni tal-ħidma li hi meħtieġa ssir biex postijiet milquta jiġu riġenerati u l-familji u n-negozji milquta jirċievu l-għajnuna biex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż marbuta mal-ħsarat.

Intqal ukoll li fil-jiem li ġejjin, permezz tad-Diviżjoni tat-Tindif u l-Manutenzjoni se ssir tindifa ġenerali mal-pajjiż kollu wara l-ħidma ffukata fl-aħħar jiem biex sar tindif f’postijiet milquta. Barra minn hekk madwar il-pajjiż issir manutenzjoni ġenerali. Infrastructure Malta wettqet ħidma fiż-żoni milquta filwaqt li Transport Malta intervjeniet madwar 50 darba permezz tal-uffiċjali tagħha favur is-sigurtà fit-toroq wara siġar, sinjali tat-toroq u billboards li nqalgħu.

Fil-laqgħa ngħata wkoll rapport ta’ bosta miżuri ta’ prekawzjoni u prevenzjoni li ħadmu, fosthom mill-Korporazzjoni għas-Servizzi tal-Ilma, li bi pjan ta’ kontinġenza ta’ ħażna u riservi tal-ilma, setgħet tkompli tissupplixxi lill-klijenti minkejja l-ħsara estensiva li sofrew ċertu impjanti tar-Reverse Osmosis bħal dawk f’Lapsi, Pembroke u Ħondoq ir-Rummien.

Issemmew ukoll setturi oħra fosthom tal-kostruzzjoni fejn ingħad li ntweriet koperazzjoni mill-industrija u qed isiru spezzjonijiet u evalwazzjonijiet fuq strutturi li sofrew mill-qilla tal-maltemp. Dan apparti li ssemmew l-għaqdiet volontarji li sofrew ħsarat fil-binjiet minn fejn joperaw u se tiġi wkoll direzzjonata assistenza lejhom. Matul il-laqgħa ġie spjegat li fuq spazju ta’ 48 siegħa, għand il-korpi dixxiplinati daħlu aktar minn 700 każ għal sejħa t’għajnuna. Fl-aħħar sigħat ukoll kien hemm każ ta’ kontejners li waqqgħu abbord bastiment ’il barra minn pajjiżna. Hawnhekk sar appell għal kawtela u attenzjoni mill-baħħara minħabba periklu li jista’ jinħoloq fuq opri tal-baħar.

Is-sena l-oħra ġew iffirmati 41 ftehim għall-ħaddiema tas-Servizz u s-Settur Pubbliku u 25 minnhom ġew issiġillati mal-GWU

Fl-indirizz tiegħu waqt il-Kungress tal-General Workers’ Union (GWU) bit-tema “Il-Ħidma Tkompli”, il-Prim Ministru Robert Abela fisser l-importanza tad-djalogu soċjali biex inkomplu ntejbu l-qagħda tal-ħaddiem fi żmien anki ta’ bidliet teknoloġiċi u anki sfidi ġeo-politiċi li jirrikjedu dejjem aktar tmexxija soda favur il-familji.

Dr Abela rrimarka li din il-GWU kienet strumentali fl-iżvilupp ta’ pajjiżna, tant li għenet biex inkiseb progress soċjali u kisbiet importanti għall-ħaddiema Maltin u Għawdxin. “Matul is-snin il-qagħda tal-ħaddiem kompliet titjieb għaliex pajjiżna kellu forzi progressivi, inklużi għaqdiet trejdunjonistiċi bħall-GWU,” qal il-Prim Ministru.

Grazzi għal ħidma kollettiva ma’ dawk kollha involuti, pajjiżna wasal biex jikkonkludi bosta ftehimiet kollettivi li jipprovdu l-aqwa pagi u l-aqwa kundizzjonijiet għall-ħaddiema. “Is-sena li għaddiet ġew iffirmati xejn inqas minn 41 ftehim li tejjeb il-qagħda, il-kundizzjonijiet u żied il-pagi ta’ eluf ta’ ħaddiema għas-Servizz Pubbliku u s-Settur Pubbliku, li aktar minn nofshom, madwar 25, ġew iffirmati mal-GWU.”

Il-Prim Ministru qal li l-prinċipji tal-Gvern se jibqgħu favur il-kawża tal-ħaddiem, id-dħul diċenti għall-ħaddiema u l-familji tagħhom, u sostenn soċjali b’mod speċjali lil min jiflaħ l-inqas. Iżda dawn il-prinċipji tista’ tħaddimhom fil-prattika bis-saħħa ta’ ekonomija b’saħħitha li tibqa’ l-garanzija biex inkomplu nwettqu progress soċjali għall-ħaddiema u l-familji tagħhom.

Huwa saħaq li r-realtajiet jinbidlu u għalhekk irridu nibqgħu ffukati fuq il-prijoritajiet tal-ħaddiema quddiem ekonomija dinamika. “Illum pajjiżna għandu sitwazzjoni fejn għal kull persuna li tirreġistra hemm seba’ postijiet tax-xogħol vakanti. Għalhekk illum ma nitkellmux biss fuq ħolqien ta’ impjiegi, imma fuq karrieri ta’ kwalità li jrendu, anke f’setturi li qabel ma konniex nassoċjawhom ma’ karrieri ta’ kwalità, bħas-settur tal-manifattura,” spjega l-Prim Ministru Robert Abela.

Qal li fi żmien ta’ bidliet kbar, fosthom il-qalba diġitali u l-użu tal-Intelliġenza Artifiċjali (AI) rridu nkunu pijunieri tal-progress. Għalhekk il-Gvern se jkompli jinvesti fil-ħaddiema aktar minn qatt qabel, sabiex dawn ikollhom l-aqwa ħiliet biex jużaw teknoloġiji ġodda. Dr Abela nnota li fil-Budget li diġà beda jiġi implimentat, tressqet viżjoni ta’ AI għal Kulħadd, li tfisser korsijiet u ċertifikazzjonijiet b’xejn għal kulħadd, inkluż għall-ħaddiema. Huwa fakkar li Malta kienet pijuniera seba’ snin ilu meta nediet strateġija nazzjonali għall-AI, li ġiet implimentata kważi kollha, u issa ġiet aġġornata biex pajjiżna jkompli jkun wieħed mill-aktar AI-friendly. 

Il-Prim Ministru nnota miżuri ewlenin fil-Budget li issa beda jiġi implimenta, mhux biss it-tieni tax cut konsekuttiva u ż-żidiet fil-pensjonijiet imma issa kif wara ż-żidiet fil-pagi fis-settur pubbliku, issa se jkun qed jiżdied id-dħul tal-ħaddiema fis-settur privat permezz ta’ miżura fejn il-Gvern qed jagħti sa 80% sussidju fiż-żieda tal-paga li min iħaddem jagħti lil ħaddiema li issa qed jaħdmu b’mod stabbli.

Din is-sena tidħol fis-sitt sena minn meta l-ħaddiema Maltin u Għawdxin ma baqgħux jitilfu l-festi pubbliċi meta dawn jinzertaw is-Sibt jew il-Ħadd. Il-Prim Ministru spjega ukoll li din is-sena l-ħaddiema għandhom tlett ijiem addizzjonali mal-leave normali tagħhom biex jagħmlu tajjeb għal festi pubbliċi li jaqgħu fi tmiem il-ġimgħa.

Dr Abela għamel ukoll referenza għall-Equal Pay for Work of Equal Value, li ġiet estiża għall-privat, u li pajjiżna daħal fit-tieni sena tat-tħaddin ta’ dan il-prinċipju biex ikomplu jissaħħu d-drittijiet tal-ħaddiema kontra inġustizzji tal-passat. Fl-istess waqt, bl-implimentazzjoni tal-Labour Migration Policy, ġew protetti l-ħaddiema Maltin filwaqt li ġie żgurat li kull ħaddiem f’pajjiżna jaħdem bid-dinjità li tixraqlu.

Fi tmiem id-diskors tiegħu, il-Prim Ministru rringrazzja lill-GWU għall-ħidma tagħha u appella biex din tkompli tmexxi ’l quddiem proposti u ideat li jsaħħu dejjem aktar lill-ħaddiema, lill-familji tagħhom u lill-pensjonanti.

Measurable targets and enhanced accountability

In another positive meeting with the social partners on Malta Vision 2050, the list of 100 macro initiatives, forming part of the updated Vision document were presented and well received. Malta Vision 2050 is set to be launched in the coming weeks.

During its first meeting for 2026, under the leadership of the new Chairperson Maria Micallef, the Malta Council for Economic and Social Development (MCESD) discussed the updated macro initiatives, as the Malta Vision 2050 process has now entered its final phase of consolidation and finalisation. The social partners were given the opportunity to analyse carefully all the indicators and measures.

The representatives of the constituted bodies had words of praise for the professional way this process was conducted and maintained that such initiative, long needed and much awaited, was also advocated for by the same members. They also expressed their appreciation for the extensive consultation carried out with all strata of Maltese society, as well as for the fact that many of their suggestions were included, so that the Vision can be truly positioned as a national vision. This meeting followed four other meetings, held by MCESD since the launch of the process in October 2024.

They also noted that this will be the first time that the Maltese Government is proposing this level of accountability, since each measure is linked to an indicator, with the public able to track live progress on the measure.

The Head of the Secretariat at the Office of the Prime Minister, Colonel Dr Mark Mallia, explained that throughout the entire process, Government worked closely with the social partners: “We explained in detail the indicators and macro-measures that make up this Vision and which will be accessible to the public through a digital platform. Malta Vision 2050 will be a living document that will adapt from time to time -according to the country’s circumstances,” Dr Mallia explained.

The Minister for the Economy, Enterprise and Strategic Projects Silvio Schembri expressed satisfaction at the fact that the process initiated by the Ministry is now nearing finalisation: “This was a process that led all social partners to agree on a single, unique document on where we would like to take our country, demonstrating political maturity and confidence in the way this process was led.”

The Permanent Secretary at the Office of the Prime Minister responsible for Malta Vision 2050 Ronald Mizzi provided a comprehensive update on the work carried out since the document was made available for public consultation in April 2025 – noting that the governance of this project has recently been further strengthened through the establishment of a Steering Committee overseeing the work and continuity of this exercise. “As a result of the extensive consultation, we continued to refine the document and introduced new measures. The indicators (KPIs) and macro-measures will guide us through the first ten years, up to 2035, but are oriented towards where we would like to take this country by 2050,” Mr Mizzi explained.

Parliamentary Secretary for Social Dialogue, Andy Ellul recalled that the social partners were participants in the process related to Malta Vision 2050 from the very beginning, and now they are seeing the results of their work in this same inclusive process. “We now need to look ahead towards delivering practical measures listed in the Vision – including strengthening family friendly practices like parental leave, paternity leave, and the upcoming discussion about remote working and the Right to Disconnect – for which we need the cooperation of both unions and employers”.

Chairperson Maria Micallef expressed her satisfaction that this matter was the main agenda item of her first meeting of the Council. “In the coming days, a dedicated Task Force will be convened in order to analyse in greater depth the list of measures and proposals, with the aim of continue providing feedback on the measures of the Malta Vision 2050.”